نقش آموزش و بهسازي نيروي انساني بر بهره وري سازمان ها

نيروي انساني همه افراد (معلم ، كارمند ، مدير ، مهندس ، كارشناس و ... ) را شامل مي شود . پس مي توان گفت كه مهم ترين ركن هر نظامي را نيروي انساني تشكيل مي دهد كه مي تواند كشور را به سوي اهداف توسعه هدايت كند ، استفاده صحيح از نيروي انساني به مثابه ارزشمند ترين و بزرگترين ثروت هر جامعه به صورت مسئله اي حائز اهميت مورد توجه دولت ها بوده است ، به عبارت ديگر مي توان گفت كه انسان هم هدف توسعه و هم عامل آن محسوب مي شود و تحقق اهداف توسعه تا حد قابل توجهي به نحوه ي اداره و مديريت اين ثروت و منبع حياتي بستگي يافته است .

نظام اداري و مديريت در جوامع در حال توسعه مانند ايران به دليل محدوديت هاي ناشي از كمبود نيروي انساني ماهر ، نقش و اهميت ويژه اي مي يابد . شايد بتوان از منابع موجود فيزيكي با انتخاب و به كارگيري شيوه هاي صحيح فني و تكنولوژيكي مناسب استفاده صحيح و درستي كرد و ليكن استفاده مطلوب از منابع انساني ، ايجاد انگيزش و روحيه ، تشريك مساعي و همكاري به سهولت ميسر نيست . بنابراين بهبود بهره وري نيروي انساني بايد يكي از اهداف مهم هر كشور ، سازمان يا نهاد تلقي شود و براي آن برنامه ريزي دقيق و صحيحي را تدارك ببينند

به دليل محدود بودن ظرفيت هاي انساني ، عوامل بي شماري بر بهره وري نيروي انساني مؤثر بوده است كه مهم ترين آنها عبارتند از :

انگيزش ، آموزش ، ارتباط نيروي انساني با مديريت ، محيط كار ، مديريت ، از ميان اين عوامل به   اجـــــــمال به نقش آموزش نيروي انساني در افزايش كارآيي و اثر بخشي در سازمان ها مي پردازيم :

آموزش يكي از پيچيده ترين وظايف در اداره امور هر سازمان و به ويژه در مديريت نيروي انساني است . پس از نظام جذب ، نظام بهسازي و به كارگيري مناسب منابع انساني قرار دارد . در حقيقت آموزش از مهم ترين اقدامات و برنامه هاي هر سازماني بوده و نظام آموزشي تكميل كننده نظام استخدامي به شمار مي رود باعث توانمندي نيروي انساني موجود شده و موفقيت هاي آتي را تضمين مي كند آموزش و بهسازي باعث بينش و بصيرت عميق تر دانش و معرفت بالاترو توانايي و مهارت بيشتر انسان هاي شاغل در سازمان براي اجراي وظايف محول شده و در نتيجه موجب نيل به هدف هاي سازماني با كار آيي و ثمربخشي بهتر و بيشتر است .

 مايكل لوبوف در كتاب خود در ضرورت سرمايه گذاري در آموزش مي نويسد :

براي رشد و پيشرفت كاركنان سرمايه گذاري كنيد ، اگر براي مشاغل و مسئوليت هاي بالاتر آماده نشده باشند، ترفيع از داخل سازمان فاجعه آفرين است . سازماني هايي كه كاركنان وفادار دارند در تعليم و تربيت و آموزش و پيشرفت مستمر آنان سرمايه گذاري مي كنند .بدون ترديد ، آموزش و رشد كاركنان گران قيمت است ، لكن اگر شما فكر مي كنيد كه تعليم و تربيت گران قيمت است ، هزينه ناداني را در نظر بگيريد ، دير يا زود يك سازمان از طريق اشتباهات كاركنان از طريق پرداخت حقوق هاي بالاتر براي جذب كساني كه آموزش ديده اند يا از طريق صرف وقت براي كاركناني كه دارد، هزينه هاي اموزشي را مي پردازدآخرين روش موجب شايستگي و وفاداري كاركنان مي شود .

پيگورز و مايرز در زمينه نقش آموزش مي گويند :

آموزش خوب ، نارضايتي شغلي و دوباره كاري را به مقدار زياد كاهش داده و كاركنان را ياري مي دهد كه با تمام ظرفيت خود كار كنند . يك چنين هدف هاي مهمي تحقق نمي يابند مگر آنكه تمام سلسله مراتب سازمان (از مدير اجرايي تا كاركنان ) به اهميت آموزشي اگاه باشند .

بنابراين مي توان نتيجه گرفت كه : يكي از عواملي كه تاثير زيادي بر بهره وري داشته مي تواند در بهبود آن نقش مهمي را ايفا كند آموزش نيروي انساني است . تكنيك هاي نو و طرح هاي جديد بهبود بهره وري نمي تواند بدون نيروي انساني آموزش ديده در تمام سطوح سازمان به طور مؤثر ايجاد و يا به كار گرفته شود . برخي از مطالعات نشان داده است كه همبستگي مثبت بسيار قوي بين آموزش و بهره وري وجود دارد . حتي مطالعات تطبيقي پيشرفت اقتصادي بين كشورهاي مختلف نشان دهنده اين امر بوده كه هر كشوري كه داراي نيروي انساني آموزش ديده بوده است از بهره وري و رشد اقتصادي بالاتري برخوردار بوده است .

اهداف آموزش نيروي انساني :

كرل و كوزميت معتقدند :

اهداف آموزش مشخص مي كند انواع ، سطوح مهارت ها ، توانايي ها ، دانش و نگرش شركت كنندگاني كه برنامه كامل آموزش آنها را در بر مي گيرد و هدف هاي مهم آموزش عبارتند از :

    1- كمك به تصميم گيري راجع به روش هاي مناسب بر فعاليت كاركنان و نيازهاي مربوط به دگرگوني.

2- اهداف آموزش آنچه كه انتظار مي رود از آموزش دهنده و هم آموزش گيرنده را روشن مي كند .

3- اهداف آموزش مبنايي را براي ارزيابي برنامه بعد از اجراي آن فراهم مي كند .

كرل و كوزميت : شش هدف مهم آموزش را بدين ترتيب بيان مي كنند :

1- بهبود عملكرد               2- به روز كردن اطلاعات كاركنان        3- ترفيع شغل        4- حل مسائل

5- آماده سازي براي ترفيع     6- آشنا سازي كاركنان جديد با اهداف سازمان

دكتر مير كمالي : هدف هاي آموزش نيروي انساني را چنين بر مي شمرند :

1- هماهنگي با تغييرات و پيشرفت هاي علمي و تكنولوژي در جهان .

2- هماهنگي با تحولات سياسي و اقتصادي جامعه .

3- هماهنگي با نيازهاي جديد جامعه و ارباب رجوع .

4- كسب مهارت هاي اداركي ، فني و روابط انساني .

5- كسب نگرش درست و آمادگي براي ايجاد تغيير در سازمان .

6- تامين نيروي انساني جديد به منظور جايگزيني .

7- فراهم آوردن زمينه هاي ترفيعات .

8- رشد كمي و كيفي توليد .

9- اثر بخشي و كارآيي نيروي انساني

10- پرهيز از ضايعات (بهره گيري از امكانات و نيروها )

فوايد و مزاياي آموزش نيروي انساني :

 به طور كلي از مطالعه منابع در دسترس مي توان فوايد و مزاياي آموزش كاركنان را به شرح ذيل بيان داشت كه در برگيرنده فوايد سازماني ، اجتماعي و فردي كاركنان مي باشد .

1- تسهيل در راه نيل به اهداف سازماني .

2- ايجاد هماهنگي در نحوه انجام كارها و جلو گيري از تداخل وظايف و مسئوليت ها و دوباره كاري ها در سازمان .

3- شكوفا كردن استعدادهاي نهفته كاركنان و تقويت روحيه و ايجاد ثبات در سازمان

4- كاهش در نظارت هاي مستقيم و غير مستقيم .

5- ايجاد رضايت شغلي و كاهش ميزان تمرد و كشمكش و غيبت و ساير رفتارهاي ناهنجار و تقليل سطح هزينه ها و حوادث .

6- تقليل ميزان هزينه هاي عمومي و بهبود كمي و كيفي محصولات و يا خدمات ارائه شده توسط سازمان .

7 - تقويت حسن وفاداري و ايجاد حس انعطاف پذيري لازم و همبستگي كاركنان نسبت به سازمان .

8- ايجاد اعتبار و ارزش كاركنان و ارتقاي سطح زندگي كاركنان از طريق ارتقاي شغلي و تامين آتيه آنها .

9- ايجاد زمينه رشد و موفقيت در امور شغلي ، اجتماعي ، انفرادي ، خصوصي .

10- كمك به افزايش كارآيي فردي و اثربخشي سازماني .

                                          خسرو چراغي – كارشناس مسئول امور اجرايي دوره هاي آموزشي