مرجعيت و تكريم آن در آموزش و پرورش

 

   آموزش و پرورش فرآيندي بسيار ظريف، حساس و با اهميت به شمار مي رود ظرافت و حساسيت آن از منظري بدين علت است كه آموزش و پرورش بر روي تفكرات، انديشه ها و روح و روان انسانهايي كه تشنه ي شنيدن، ديدن و فكر كردن هستند تأثير مستقيم دارد و از طرفي اهميت آن نيز بدليل ضرورت تربيت، ساخته شدن و رشد و بالندگي نوجوانان، جوانان كه به عنوان آينده سازان جامعه محسوب مي شوند قابل بيان مي باشد فارغ از سه مقوله ذكر شده نكات فراواني را مي توان به عنوان صفات اثربخش آموزش و پرورش معرفي نمود ليكن در اين مجال به سه مورد حاضر اكتفا مي شود.

  فرآيند آموزش و پرورش اين ضرورت و نياز را ايجاب مي نمايد كه هر دو طرف آن يعني معلمان و دانش آموزان با تعاملي كه برقرار مي كنند بايستي ساخته شوند رشد پيدا نمايند و به رتبه و مرتبت علمي و مهارتي دست يابند.

 دانش آموزان بر اساس برنامه ريزي هاي درسي با رهبري و مديريت آموزشي و تربيتي معلمان در كلاسها و كارگاههاي آموزشي، علم، دانش و مهارتها را فرا مي گيرند و معلمان نيز در فرآيند ياددهي و يادگيري بر اساس شناختي كه از شخصيت، نيازها، تفاوتهاي دانش آموزان دارند با نگاه علمي و جهت گيري لازم آموزشي و مهارتي، نقش ارزنده ي خويش را ايفا مي نمايند.

 نكته مهم و مشترك در اين فرآيند تأمين اهداف مشخص برنامه ريزي هاي آموزشي، تربيتي و مهارتي توسط معلمان و دانش آموزان مي باشد و بدين صورت است كه بر اساس استانداردهاي به روز در باب علم، دانش، فن و مهارت، تعامل سازنده در فرآيند آموزش و پرورش شكل مي گيرد.

  اما آنچه كه بيشتر در فرآيند تعليم و تربيت در مقام تأثيرگذاري و هدايت فكري، روحي و رواني دانش آموزان و تعميق باورها و انديشه هاي آنان نقش اساسي دارد معلمان هستند كه في الوقع مفتخر به مرجعيت در آموزش و پرورشند توانستن ها، توفيقات، رشد و توسعه و بالندگي نظام تعليم و تربيت بيشتر مرهون تلاش و مساعي ارزشمند اين عزيزان مي باشد.

  معلمان به عنوان دانشمندان جامعه با توجه به قداست شغلي كه چون گوهري در وجود آنها نورافشاني مي كند با اعتقادات قلبي و ضميري پاك اين گوهر ارزشمند را با بالاترين و والاترين عنصر و دارايي خويش معرفي نموده و به حفظ آن با كرامت انساني و الهي همت مي نمايند.

  و اما اين مقام و منزلت معنوي وظيفه ي سنگيني را بر دوش متوليان مدارس و ادارات آموزش و پرورش در نگهداشت، نكوداشت، تكريم و بزرگداشت بر جاي مي گذارد كه نيازمند مطالعه و برنامه ريزي براي انجام اين مهم در تمامي برنامه ها، فعاليت ها، رفتارها و ... مي باشد.

 مع الوصف به منظور تكريم اين مقام معنوي و پاسداشت آن شاخص هايي در دو بخش، (مدارس و ادارات) جمع بندي گرديده كه جهت استحضار همه بزرگواران در صحن مطهر تعليم و تربيت خاصه معلمان عزيز و ارجمند و كاركنان محترم مدارس و ادارات به عنوان بهترين همكاران جامعه معلمان تقديم مي گردد.

خداوند متعال به همه عزيزان در كار مقدس و فراگيري كه انجام مي دهند بركت و ثواب و پاداش اخروي مرحمت فرمايند. انشاءا...

 

 

شاخص های اجمالی تکریم و بزرگداشت مقام معلم در سطح مدارس و ادارات آموزش و پرورش

 

”معلمان چشمان  بيناي جامعه محسوب مي شوند، آنها نسل هاي بشري را براي فرداهاي بسيار
پرورش مي دهند.“

      به منظور تقويت و ارتقاي ظرفيت هاي رفتاري، ساماندهي، تنظيم روابط و تعامل بين مديران، مسئولان و كاركنان مدارس و ادارات به عنوان بخش پشتيبان با معلمان در محيط هاي كاري و روابط شغلي خارج از محيط هاي آموزشي و اداري كه موجب تقويت، تكريم و بزرگداشت مقام معلمان شود و به نهادينه شدن فرهنگ تكريم در جامعه موجب گردد ريز موارد تحت عناوين نحوه تنظيم روابط، تعامل و تكريم معلمان تهيه و تدوين گرديده است.

      بديهي است هر چند كه در حال حاضر كم و بيش متناسب با شرايط هر يك از مجموعه هاي آموزشي و اداري، توان مديريت ها، تركيب كاركنان و فرهنگ عمومي تكريم صورت مي پذيرد ليكن هدف واقعي در اين مسير ساماندهي فرآيندهاي مختلف و كمك به بهبود و اصلاح و برقراري فرهنگ متعادل و با ثبات مورد نظر مي باشد كه در آن معلمان بتوانند ضمن برخورداري از فضاي حاكم به تقويت و بالندگي بايسته خويش دست يابند.

      در اين مجموعه شاخص ها در دو بخش جداگانه : الف) واحدهاي آموزشي و تربيتي ب) واحدهاي اداري به اجمال مورد توجه و جمع بندي قرار گرفته است و اين اميد وجود دارد كه طرح مزبور نقطه آغازين و شروع خوبي براي بهبود، ساماندهي، تغيير نگرش ها و رفتارها باشد و قطعاً همه اركان نظام تعليم و تربيت شأن، منزلت و مقام معلمان را به عنوان شاخص اولي مورد توجه، احترام و اقدام قرار خواهند داد. انشاءا...

 

الف) شاخص هاي تكريم و بزرگداشت مقام معلم در واحدهاي آموزشي و تربيتي

1- مهرورز و با محبت با معلمان سخن بگوييم.

2- درخواست هاي خود را روشن و شفاف در فضاي صميمي مطرح و ارائه كنيم.

3- در امور مدرسه متناسب با شأن و منزلت و مهارت و علاقه مندي آنها دعوت به همكاري و مشاورت نماييم.

4- مسائل و درخواستهاي موردي را در نزد همكاران مطرح نكنيم.

5- با ايجاد فضاي صميمي در محيط مدرسه فرصت لازم براي اظهار نظر آنها فراهم كنيم.

6- در خصوص تأخير حضور اتفاقي آنها در محل خدمت، رفتار مناسب داشته باشيم.

7- در موقع اعلام براي حضور در كلاسهاي درسي و يا مراسم و برنامه هاي مورد نظر محترمانه رفتار كنيم.

8- در مواقعي كه مشكل يا نقاهت داشته باشند آنان را دريابيم و متناسب با وضعيت روحي آنها رفتار نماييم.

9- در مراسم آنها جهت تكريم، پاسداشت زحماتشان حتي الامكان شركت و حضور داشته باشيم.

10- به منظور تبيين و حفظ شأن و منزلت مقام معلمان جلسات لازم براي دانش آموزان و اولياي آنان تشكيل دهيم.

11- در خصوص مشكلات و ناهنجاريهاي پيش آمده در كلاسهاي درسي با شناخت كافي و با حفظ شأن و منزلت معلمان اقدام كنيم.

12- هيچ وقت در پيش ديگران مسائلي كه صرفاً براي معلمان مربوط است مطرح نكنيم.

13- نكته نظرات دانش آموزان و اولياي آنان را در خصوص عملكرد معلمان با بررسي جامع و شناخت لازم مورد توجه و اقدام قرار دهيم.

14- به منظور تنظيم روابط خوب بهتر است قبل از طرح و بيان مسائل و موارد مورد انتظار به تفكر در اين راستا بپردازيم.

15- از جملات و كلمات متين و محبت آميز در شأن و مقام آنان استفاده نماييم.

16- هيچ وقت در بين معلمان تبعيض قائل نشويم.

17- سعي كنيم موارد مورد ابهام در روابط في ما بين را شفاف و روشن سازيم.

18- در برنامه ارزيابي عملكرد در طول سال تحصيلي و به ويژه در مراحل پاياني آن، حقوق هر يك از معلمان را با شناخت و اطلاعات كافي تأمين نماييم.

19- بين معلمان فضاي مهر، محبت و صميمت ايجاد نماييم.

20- به تعامل مثبت فكري، علمي، مهارتي و تخصصي بين معلمان كمك كنيم به نحوي كه همه بتوانند از توانمنديهاي همديگر در فضاي سازنده و دوستانه استفاده نمايند و بدين نحو مشكلات و ابهامات خود را حل و فصل نمايند.

21- در مطالبه ي حقوق معلمان از مراجع ذيصلاح به تناسب ارتباط موضوع پيگير و جدي باشيم.

22- در خصوص تأمين حقوق معلمان در امور حقوقي كه ارتباط لازم با مسئوليت تعليم و تربيت داشته باشد پشتيباني و پيگيري نماييم.

23- امكانات و تجهيزات لازم براي رفاه و آسايش آنها در محل خدمت مهيا سازيم.

24- به بهداشت و امنيت روحي و رواني و غذايي آنها روزانه در محيط كاري توجه نماييم.

25- كاركنان مدرسه را در زمينه ي تنظيم روابط سالم و محترمانه با معلمان توجيه و مديريت كنيم.

26- جهت موفقيت و ارتقاي توان حرفه اي معلمان در كلاسهاي درسي به تهيه و تأمين و تحويل تجهيزات آموزشي مطابق نياز اقدام مستمري را داشته باشيم.

27- جهت ايفاي وظايف كامل كاركنان مدرسه در تأمين امكانات و تجهيزات كلاسي براي بهره برداري معلمان در كلاسهاي درسي توجيه و هماهنگ سازيم.

28- از مذاكرات بي پرده بپرهيزيم.

29- براي مرتفع شدن مشكلات معلمان در مدرسه و خارج از آن در حد امكان با بررسي و مطالعه كمك كنيم.

30- در مواقع سختي آنها يار و مددكار باشيم و زمينه همكاري و حضور گروهي مدرسه را براي رفع تنگناها و سختي هاي آنان هماهنگ كنيم.

31- كارها و عملكرد برجسته آنها را رسانه اي كرده و جهت اطلاع مخاطبين منتشر سازيم.

32- به منظور ارتقاي مهارتهاي حرفه اي آنها به برگزاري كارگاههاي آموزشي و حرفه اي كه مرتبط با مهارتهاي شغلي آنها باشد به صورت مستمر كوشش نماييم.

33- بهترين و برترين گزينه در روشهاي تدريس بحث مهارت معلمان مطرح مي باشد براي ايجاد اين امكان و توانمندسازي آنان بيشترين سرمايه گذاري را از طريق برگزاري دوره هاي آموزشي و تشكيل كارگاههاي آموزشي انجام دهيم.

34- به منظور تقويت و توانمندسازي معلمان، قبل از ورود به سال تحصيلي نيازهاي علمي، مهارتي، تخصصي و حرفه اي آنان را همراه با نيازهاي سخت افزاري و نرم افزاري احصاء و با تشكيل كارگاههاي آموزشي و مهارتي اين نيازها را مطابق نياز و خواست معلمان تأمين نماييم.

35- اتاق معلمان را به صورت زيبا همراه با تجهيزات و امكانات مورد لزوم تجهيز نماييم.

36- شاخص هاي تكريم و بزرگداشت مقام معلم را از ديدگاه قرآن مجيد، انبياء عظام و ائمه معصومين عليهم السلام و بزرگان دين و دانشمندان و معلمان بزرگ، احصاء و در تابلوهاي مخصوص در اماكن عمومي مدرسه براي استفاده و فرهنگ دهي به دانش آموزان و مراجعين نصب نماييم.

37- در شوراي معلمان مدرسه در فضاي صميمي فرصت اظهار نظر كافي و ارائه توانمنديهاي علمي و فكري معلمان فراهم سازيم.

38- در جلسات تشكيلي از نكته نظرات معلمان بيشتر استفاده نماييم.

39- وفادار، رازدار و حافظ شخصيت و عزت و احترام معلمان مدرسه خود باشيم.

40- در توزيع امكانات و فرصت هاي مدرسه براي فعاليت هاي كلاسي، خارج از كلاس و كارگاهي و غيره، بين معلمان به عدالت رفتار نماييم.

41- در تماس هاي تلفني و تعامل و مذاكرات با حوصله و با ظرفيت لازم كه تأمين كننده شرايط و بستر مناسب و مؤثر باشد اقدام كنيم.

42- در مراحل بدو ورود معلمان به مدرسه، زنگ هاي كلاسي و مواقع خروج از واحد آموزشي با تشكر و قدرداني از زحمات، آنها را همراهي نماييم.

43- هر گونه نقص موجود فعاليتي را با انجام مطالعات و به كمك معلمان و مشاورين با حفظ حرمت و شأن معلمان مورد توجه و اصلاح  قرار دهيم.

44- فرصت ابراز نظرات و تشريح مسائلي كه در مراحل مذاكرات براي آنان مربوط بوده و بايد تبيين شود براي معلمان مهيا سازيم.

45- در رفتار و گفتار و در حين عمل با معلمان صادق باشيم به نحوي كه اين اصل در طول اقدامات براي معلمان ملموس گردد.

46- با حاكميت رفتار نكنيم و به عنوان هماهنگ كننده و پشتيبان به منظور شكل گيري و تحقق اهداف برنامه هاي آموزشي و تربيتي گام برداريم.

47- نگاه به معلمان نگاه عادلانه باشد كه همه بالسّويه از پشتيباني لازم در ابعاد مختلف برخوردار شوند.

48- به مناسبت هاي مختلف در تقويم سالانه مراسم نكوداشت و پاسداشت براي معلمان ترتيب دهيم و با اهداء مراتب قدرداني/تقدير نامه و هدايا از زحمات آنان تشكر و قدرداني نماييم.

49- با توجه به قابليت ها و سلايق معلمان با شناخت لازم جهت گيري رفتاري مثبتي را ايفاء نماييم.

50- در ورود معلمان به دفتر كار حتي الامكان به احترام آنها بلند شويم و براي نشستن دعوت كنيم.

51- برنامه حضوري موردي براي فرد فرد معلمان در فرصت هاي مقتضي سال تحصيلي جهت همفكري و جوياي حال و ابراز مراتب تشكر و قدرداني ترتيب دهيم.

52- با توجه به وظايف مهم نگهداشت منابع انساني به ويژه معلمان راههاي مختلف ارتقا و توانمندسازي آنان را مطالعه و اقداماتي را در برنامه معمول نماييم.

53- به مشكلاتي كه از طرف معلمان مطرح مي شود به دقت گوش فرا داده و در حل و فصل آنها تا حد امكان تلاش نماييم و نتيجه را صادقانه به معلمان اعلام كنيم.

54- مشاركت و معاضدت بين معلمان را جايگزين رقابت بين آنها تبديل نماييم و بدين صورت به ارتقا و توانمندسازي آنها بيافزاييم.

55- به منظور ارتقا و كارآمدسازي معلمان با اهداء كتب علمي، مهارتي (روشهاي تدريس) و ... مسابقات و مطالعات را در طول سال تحصيلي براي آنها فراهم نماييم.

56- به منظور نكوداشت معلمان در موقعيت هاي مختلف فصلي حتي الامكان با برنامه ريزي قبلي و استفاده از ايام تعطيل، اردوها و مسافرتهاي مختلف زيارتي، علمي و ... را با مشاركت آنان برگزار كنيم.

57- براي طرح موارد يا مسائل و مذاكرات لازم با معلمان مستقيماً مسئوليت اجرايي را بر عهده داشته و از احاله آن به معاونين و ساير كاركنان خودداري نماييم.

58- معاونين مدرسه را به منظور تنظيم روابط سالم و سازنده با معلمان مديريت و توجيه كنيم.

59- با برگزاري جشنواره هاي فصلي از مقام معلمان تجليل نماييم.

60- با هماهنگي و پشتيباني لازم، معلمان خود را جهت شركت در همايش ها، جشنواره هاي علمي و مهارتي و اماكن رسانه اي و غيره، ترغيب و حضور آن را تسهيل نماييم.

61- در خريد كتب و منابع علمي، تخصصي و مهارتي و اقلام نرم افزاري و مواد آموزشي قبلاً نظرات و نيازهاي معلمان را جمع آوري و بعداً اقدام نماييم.

62- در برگزاري مراسم، همايش ها، جشنواره ها و نشست ها و جلسات قبلاً نظرات معلمان را جهت اجراي برنامه ها جويا و ملحوظ نماييم.

63- اوقات ارزشمند معلمان را در امور اداري كلاسي و مدرسه صرف نكنيم. (تقليل بوروكراسي اداري)

64- ناهنجاريهاي فراگيران را در كلاسهاي درسي با معلمان مشتركاً مورد مطالعه، پيگيري و اصلاح قرار دهيم و در رفع معضلات و حفظ شأن و مقام معلمان جدي باشيم.

65- در مواقعي كه ضرورت مذاكره با معلمان متصوّر است بدون فوت فرصت و در فضاي صميمی موارد را بررسي كنيم.

66- در خصوص اظهارات و قضاوتهاي اولياء و دانش آموزان نسبت به عملكرد معلمان با تأمل و مطالعه قضاوت كنيم.

67- به منظور تكريم معلمان در كلاسهاي درسي به هنگام ورود به كلاس از آنها اجازه خواسته و با احترام از زحمات آنها در پيش دانش آموزان تشكر كنيم.

68- براي موفقيت فرد فرد معلمان در كلاسها و كارگاههاي آموزشي برنامه ريزي و سرمايه گذاري نماييم تا اهداف برنامه سالانه مدرسه محقق گردد.

69- عملكرد معلمان را به طور پيوسته و منطقي و دقيق مطالعه و با شناخت لازم راهكارها و امتيازات مربوط را ملحوظ كنيم.

70- هيچ وقت جايگاه و مقام معلمان را با ساير كاركنان در توزيع امتيازات و امكانات و تسهيلات يكسان تلقي نكنيم.

71- به تعهدات و ديون خود نسبت به معلمان به موقع و به نحو احسن عمل كنيم.

72- در صورت بروز تنگناها و مشكلات خاص در ايفاي وظايف و مسئوليت هاي مربوط به امور معلمان موضوع را براي آنها توضيح و تبيين كنيم.

73- در مراسم مدرسه پيوسته محل نشستن معلمان را ممتاز و مشخص نموده و محترمانه در خدمت آنها باشيم.

74- از اعمال مديريت كنترل گر در خصوص معلمان خودداري نماييم.

75- از توانمندي، تعهدات و سرمايه هاي گرانقدر علمي و معنوي معلمان در برنامه ها و فعاليت هاي مدرسه استفاده نماييم.

76- امكانات و بستر لازم براي ايفاي نقش حرفه اي، مهارتي معلمان در فرآيند تعليم و تربيت فراهم سازيم.

77- با تشكيل ميزگردهاي مختلف علمي، آموزشي و تربيتي و ... توانمنديهاي معلمان خود را مورد انتشار قرار دهيم.

78- در تكميل و ارتقاي ظرفيت هاي مهارتي، علمي، حرفه اي معلمان متناسب با نياز آنها تدابير لازم جهت دار اتخاذ نماييم.

79- از وجود معلمان توانمند در ساماندهي نيازهاي حرفه اي معلمان استفاده نماييم.

80- حتي الامكان براي حفظ بهداشت و سلامت و تندرستي معلمان و دانش آموزان از وايت برد در كلاسهاي درسي استفاده نماييم.

81- با نگاه جديد و رويكرد نو به وظايف و مسئوليت هاي خطير معلمان و عرضه ي نقش شايسته، عوامل مدرسه را با آنها هماهنگ سازيم.

82- در تدوين شاخص هاي ارزيابي درون واحدي نظرات معلمان را در برنامه ملحوظ نماييم.

83- تحقيقات علمي، پژوهشي، ابتكارات و نوآوريهاي معلمان را در قالب طرحها و برنامه ها در واحد آموزشي و خارج از آن ممتاز و معرفي نماييم.

84- به درخواست هاي معلمان ايمان داشته و در اجراي آنها با وسع نظر اقدام كنيم.

85- در انتخاب معلمان نمونه در عرصه هاي مختلف نهايت دقت و عدالت را در برنامه معمول نماييم.

86- امكانات مورد نياز اياب و ذهاب معلمان را متناسب با شرايط وضعيت جغرافيايي محل مورد مطالعه قرار داده و حتي الامكان پشتيباني فكري و مديريتي را در برنامه داشته باشيم.

87- امور قابل پيگيري و اقدام معلمان را در سطح ادارات و ... را حتي الامكان توسط رابط مدرسه انجام دهيم.

88- حتي الامكان جشنواره اي را براي فرزندان ممتاز معلمان مدرسه به طور سالانه برگزار نماييم.

89- ارتباط سازنده ي آموزشي و علمي را با معلمان بازنشسته مدرسه در برنامه سالانه پيش بيني نماييم.

90- به تماسهاي تلفني معلمان جهت هماهنگي و انجام امور احترام قائل شويم.

ب) شاخص هاي تكريم و بزرگداشت معلم در واحدهاي اداري (ادارات) :

       براي واحدهاي اداري ضمن تعميم اكثريت شاخص هاي هم شأن مندرج در حيطه واحدهاي آموزشي، به صورت گزيده بيشتر به اولي ترين آنها در بخش اداري و مراودات و تعاملات قابل انجام با معلمان اشاره مي گردد :

1- به جاي آوردن احترام، متناسب با شأن و منزلت و مقام معلم و استقبال از حضور و دعوت به نشستن و احوال پرسي و ...؛

2- انجام پذيرايي ممكن از معلمان؛

3- گوش دادن و توجه دقيق به درخواستهاي حضوري و كتبي آنان؛

4- ارائه طريق و رهنمود به درخواستها يا اقدام لازم در خصوص آنها؛

5- تسريع در پاسخگويي و رسيدگي يا اقدام و پيگيري به امور درخواستي؛

6- اعلام قدرداني از زحمات معلمان در بين مراودات و صبحت ها؛

7- سعي در كوتاه كردن فرآيند رسيدگي به امور معلمان؛

8- هماهنگي با ساير شعبات و واحدهاي اداري در راستاي اقدام بهينه و جامع به درخواستها و امور معلمان در مواقع ضرورت (اقدام مشترك)؛

9- انجام مطالعات اوليه در خصوص ساماندهي فرآيند انجام كار و تقليل حضور همكاران در ادارات؛

10- جهت گيري مناسب در فعال كردن مديريت و رابطين مدارس در رسيدگي و اقدام به موقع به امور معلمان؛

11- حذف بوروكراسي و رفتارهاي مرتبط با آن با توجه به مقام و مسئوليت معلمان كه بالاترين مقام را در دستگاه آموزش و پرورش دارند.

12- حذف حاكميت هاي خشك اداري و عرضه توانمنديهاي موجود در قالب تسهيلات انجام امور به معلمان؛

13- ايجاد بانك اطلاعات معلمان و استفاده از اين امكان در خدمات رساني به روز و يا انعكاس اقدامات صورت گرفته؛

14- استفاده از فن آوري اطلاعات در پيام رساني خدمات و يا ارائه درخواستها به معلمان؛

15- تحكيم و تعميق روابط شغلي و اعتمادسازي متقابل؛

16- شفاف نمودن و توجيه امور به معلمان؛

17- رعايت حقوق معلمان در رسيدگي، سازماندهي و ساماندهي امور اداري؛

18- معرفي وظايف اجرايي به شعبات اداره به مدارس و معلمان جهت آشنايي و استفاده بيشتر آنان؛

19- تعيين جايگزين به افرادي كه به نوعي در محل خدمت حضور نمي يابند (جهت خدمات رساني و يا رسيدگي به امور مورد درخواست معلمان.)؛

20- تشكيل و برگزاري نشست هاي عمومي در طول سال تحصيلي براي معلمان به منظور آشنايي بيشتر و تعامل و برخورداري از نكته نظرات متقابل آنان؛

21- اعمال نكته نظرات معلمان در برنامه ريزيها و جهت گيريهاي لازم برنامه اي؛

22- ارزيابي روابط كاركنان اداره با معلمان و اعمال نتايج حاصل آن در برنامه ريزيهاي جديد؛

23- نظر سنجی از معلمان در مراحل مختلف در زمینه های گوناگون از جمله نحوه تنظیم روابط موثر متقابل برای نیل به اهداف مشترک آموزش و پرورش